Alî Şîr Nevâî PROJESİNİN AMACI VE HEDEFLERİ

 

  1. Faaliyetin Amacı ve Hedefleri:

 

              Alî Şîr Nevâî, yazmış olduğu manzum ve mensur eserleriyle sadece Çağatay edebiyatının değil, bütün Türk edebiyatının en seçkin ve önde gelen simalarından biridir. Alî Şîr Nevâî 1441 yılında Herat’ta doğmuştur. Timurlu şehzadelerinden Hüseyin Baykara’nın yakın arkadaşı olmuş ve Devlet kademesinde mühürdarlık (nişancı) gibi önemli görevlere getirilmiştir. Hüseyin Baykara ile dostluğu ömür boyu devam etmiş, doğduğu şehir Herat’ta 1501 yılında vefat etmiştir.

             

              Alî Şîr Nevâî, devlet işleri ve siyaset sahnesinde yaşamış olduğu zor ve çetin zamanlara rağmen edebiyatçı/dilci kimliğini hiçbir zaman kenara bırakmamıştır.  Türkçenin Farsçadan daha üstün bir dil olduğunu kanıtlamak için yazdığı, Türk Edebiyatının en önemli eserlerinden biri olan Muhakemetü’l-Lügateyn’i devlet görevleri sırasında yazmıştır. Alî Şîr Nevâî yalnızca Türk tarihi için değil dünya tarihi içinde önemli bir dilbilimci olma vasfına sahiptir. Alî Şîr Nevâî’nin Türkçe’nin Farsça’dan daha üstün bir dil olduğunu kanıtlamak için yazdığı bu eserinin yanı sıra birçok farklı konuda kaleme aldığı yirmi dokuz eseri daha vardır. Alî Şîr Nevâî’nin farklı tür ve konularda bu kadar çok eser vermesi, dönemin kültür, sanat ve bilim dallarına hâkimiyetini gösteren önemli bir kanıttır.

             

              Alî Şîr Nevâî yazdığı eserler, yetiştirdiği şairler ve her zaman desteklediği ilim hayatıyla Türkçe’ye büyük katkılar sağlamış abidevi bir kültür adamıdır. Alî Şîr Nevâî’nin Türkçe’ye yapmış olduğu en büyük katkı dilin yapıcı gücünden faydalanarak, milli birliği kurmaya çalışmasıdır.

 

              Bu proje, Türkçe’yi şuurlu bir biçimde, milli bir dil olarak yüksek bir sanat dili halinde işlemeyi savunan, bu görüşünü eserleriyle uygulamaya koyan, verdiği eserlerle Türk diline değer kazandıran, bilge bir devlet adamı, iyi bir edebiyatçı ve Türk tarihinin en önemli dil bilimcilerinden biri olan Ali Şir Nevai’nin şahsiyetine ve eserlerine odaklanmaktadır. “Ali Şir Nevai’nin Eserlerinin Türkiye Türkçesi’ne Kazandırılması” adıyla hazırladığımız projemizde Türk-İslam tarihinin en önemli şahsiyetlerinden olan Ali Şir Nevai’nin, Türkiye Türkçesine çevrilmemiş eserleri üzerine yoğunlaşılacaktır. Proje bünyesinde oluşturulacak bilim heyeti tarafından tetkik edilip belirlenen bu eserler, alanında uzman mütercimler tarafından Türkiye Türkçesine çevrilecektir.

                       

              Proje yürütme kurulu, yukarıda da ifade edildiği üzere Alî Şîr Nevâî ve eserleri üzerine çalışmalarıyla tanınan akademisyen ve alanında uzman edebiyat-kültür-sanat insanlarından oluşacaktır. Bu kurulun danışmanlık edeceği “Alî Şîr Nevâî ve Eserleri Çalıştayı” projemiz kapsamında gerçekleştirilecektir. Bu çalıştayda Alî Şîr Nevâî’nin henüz çevrilmemiş veya çevrilmiş ama çevirileri beğenilmemiş eserleri uzmanlar tarafından tespit edilip, çeviri planlaması yapılarak çeviri çalışmaları başlatılacaktır.  Yine “Alî Şîr Nevâî ve Eserleri Çalıştayı” içerisinde Alî Şîr Nevâî’in toplam da yirmi dokuz eserinin her biri için Türkiye’de geniş kitlelere tanıtmak maksadıyla akademisyenlere tanıtım bildirileri yazdırılacaktır. Bu bildirileri yazacak akademisyenler çalıştayda belirlenecektir. Proje için 5 kişilik bilim kurulunun (danışma kurulu) oluşturulması da çalıştayda gerçekleştirilecektir. Bildiriler daha sonra “Alî Şîr Nevâî ve Eserleri” adlı editoryal bir bildiri kitabı olarak basılacaktır. Üçüncü faaliyetimiz ise, ilki Ankara’da ikincisi Taşkent’te yapmayı düşündüğümüz Alî Şîr Nevâî sempozyumlarıdır. Ankara’daki sempozyumun konusu “Alî Şîr Nevâî ve Türkçe”dir. Burada yine çalıştayda karar verilen toplam beş akademisyen ve uzmanın konuşmaları gerçekleştirilecektir. Taşkent’teki ikinci sempozyum ise “Türk Dünyası’nın Ortak Kültür Mirası Alî Şîr Nevâî ve Eserleri” konusunda olacaktır. Bu sempozyuma yine çalıştayda belirlenen Türkiye’den akademisyen ve uzman beş kişi konuşmacı olacaktır. Her iki sempozyumda gerçekleştirilecek konuşma ve sunulacak bildiriler “Ankara’dan Taşkent’e Gönül Köprüsü: Alî Şîr Nevâî” (Türkiye’den Türkistan’a Gönül Köprüsü: Nevai)” isimli bir kitap şeklinde basılacaktır. Son olarak Alî Şîr Nevâî  ve Eserleri konulu bir sergi açılacaktır. Bu sergide, Alî Şîr Nevâî ile alakalı resim, minyatür, yazma eser fotoğrafları vb. materyaller sergilenecektir. Bu serginin hem Ankara (Türkiye) hem de Taşkent’te (Özbekistan’da) açılması planlanmıştır. Proje sonunda Alî Şîr Nevâî’nin Türkiye Türkçesine aktarılacak olan eserleri, tüm eserleri ile alakalı bildirilerden oluşan bildiri kitabı, sempozyum konuşmaları ve sunumlarından oluşan sempozyum kitapları ve açılacak olan sergi ile projenin geniş kitlelere ulaşması ve Türk kültür hayatına katkı sunulması sağlanmış olacaktır.

             

              Tanıtım ve yaygınlaştırılması noktasında ise; her türlü basın, yayın aracı kullanılacak, gerek profesyonel yardım alarak gerekse de federasyonumuzun üyeleri vasıtasıyla hep birlikte çeşitli tanıtım organizasyonları düzenlenecek, basılan kitaplarımız kargo ile başta üniversite kütüphaneleri olmak üzere ülkemizin farklı bölgelerinden seçilen 1000 pilot millet kıraathaneleri ve okul kütüphanelerine gönderilecektir. Proje başlığı ile bir internet sitesi kurulacak bu site aracılığıyla hem proje tanıtımı yapılacak hem de Alî Şîr Nevâî’nin eserleri akademisyen ve meraklıları ile buluşturulacaktır. İnternet sitemiz Türkçe, Özbekçe, Kazakça, Kırgızca, Türkmence, Tatarca, Azerice, İngilizce yayın yapacaktır.

                       

 

Hedeflerimiz;

 

  • Alî Şîr Nevâî’nin Türkiye Türkçesine kazandırılamamış bazı eserlerini Türkiye Türkçesine kazandırmak. (Biraz iddialı bir ifade en azından bunun için ön çalışma olabilir)

  • Alî Şîr Nevâî’nin tüm eserleri hakkında genel bilgiler verecek olan editoryal bildiri kitabı vasıtasıyla, Alî Şîr Nevâî’nin tanınırlığını ve eserlerinin önemini genç dimağlara tanıtmak,

  • Alî Şîr Nevâî vasıtasıyla Türkiye ve Özbekistan kardeşliğini, gönül bağını artırmak ve geliştirmek.

  • Türk diline Alî Şîr Nevâî’nin yapmış olduğu katkıları ortaya çıkarmak ve geniş kitlelere bunu anlatmak,

  • Ülkemizde fikir ve sanat eserlerinin etkin bir şekilde korunarak nitelikli üretimine katkıda bulunmak, kültür endüstrimizin büyümesine katkıda bulunacağını düşündüğümüz Alî Şîr Nevâî’yi hak ettiği yere getirmek ve yurtdışına da açılmasını sağlamak.

             

  1. Faaliyet İçin Seçilen Hedef Bölge ve Hedef Kitle

 

              Faaliyetlerimiz için seçilen hedef bölgelerimiz başkentimiz Ankara (İstanbul) ve Özbekistan’ın başkenti Taşkent (Semerkant)’tir. Alî Şîr Nevâî, Ankara (İstanbul) ile Taşkent (Semerkant) arasına kurulan bir gönül köprüsü, Türk ve Özbek halklarının ortak geçmişlerine bir saygı ve selam niteliği taşımaktadır. Bu köprünün Türk Dünyası’nın geleceğine önemli bir katkı olduğuna inanmaktayız.  Projede ilk önemli faaliyetimiz olan Çalıştay ve sempozyumların ilki İstanbul veya Ankara’da, ikinci sempozyum ise Semerkant veya Taşkent’te düzenlenecektir. Sergi, hem Ankara hem Taşkent’te sempozyumlarla birlikte düzenlenecektir.

             

              Hedef kitlemiz öncelikle lise ve üniversitede eğitim gören 16-23 yaş aralığındaki gençlerdir. Bununla birlikte öğrencilerimize ders veren öğretim üyeleri, Türkçe öğretmenleri ve edebiyat öğretmenleri de hedef kitlemizi oluşturmaktadır. Projenin amaçları doğrultusunda milli ve manevi değerlerin en azizi olan Türk dilinin, Alî Şîr Nevâî ve eserleri aracılığıyla, yaşatılma gayesinin yeni nesillere aktarılması için seçilen hedef kitlenin önemi büyüktür. İkinci aşamada ise hedef kitlemiz, pilot kütüphaneler, halk kütüphaneleri ve millet kıraathaneleri sayesinde tüm toplumumuzdur. Proje faaliyetleri kapsamında hazırlayacağımız çeviri kitaplar ve bildiri kitapları yukarıda sayılan kültür yuvalarına gönderilerek halka ulaştırılacak, milletimizin Alî Şîr Nevâî’yi ve birbirinden kıymetli eserlerini tanımaları sağlanacaktır.

 

 

ALİ ŞİR NEVAİ PROJESİ UYGULAMA PROGRAMI AÇIKLAMASI

 

  1. Faaliyetin Uygulama Programına Ait Ayrıntılı Açıklama

 

        ALİ ŞİR NEVAİ VE ESERLERİ ÇALIŞTAYI

  1. “Alî Şîr Nevâî ve Eserleri Çalıştayı” projemiz kapsamında gerçekleştirilecektir. Bu çalıştayda Alî Şîr Nevâî’nin henüz çevrilmemiş veya çevrilmiş ama çevirileri beğenilmemiş eserleri uzmanlar tarafından tespit edilip, çeviri planlaması yapılarak çeviri çalışmaları başlatılacaktır. Yine “Alî Şîr Nevâî ve Eserleri Çalıştayı” içerisinde Alî Şîr Nevâî’in toplam da yirmi dokuz eserinin her biri için Türkiye’de geniş kitlelere tanıtmak maksadıyla akademisyenlere tanıtım bildirileri yazdırılacaktır. Bu bildirileri yazacak akademisyenler çalıştayda belirlenecektir.

 

ALİ ŞİR NEVAİ VE ESERLERİ EDİTORYAL KİTABI

  1. “Alî Şîr Nevâî ve Eserleri Çalıştayı” içerisinde Alî Şîr Nevâî’in toplam da yirmi dokuz eserinin her biri için Türkiye’de geniş kitlelere tanıtmak maksadıyla akademisyenlere tanıtım bildirileri yazdırılacaktır. Bu bildirileri yazacak akademisyenler çalıştayda belirlenecektir. Bu bildiriler daha sonra “Alî Şîr Nevâî ve Eserleri” adlı editoryal bir bildiri kitabı olarak basılacaktır.

 

ALİ ŞİR NEVAİ SEMPOZYUMLARI

Ali Şir Nevai ve Türkçe Sempozyumu

Ali Şir Nevai ve Eserleri Sempozyumu

Türkiye’den Türkistan’a Gönül Köprüsü: Ali Şir Nevai Kitabı

  1. İlki İstanbul veya Ankara’da ikincisi Semerkant veya Taşkent’te olacak şekilde Alî Şîr Nevâî sempozyumları gerçekleştirilecektir. Ankara’daki sempozyumun konusu “Alî Şîr Nevâî ve Türkçe”dir. Burada yine çalıştayda karar verilen toplam beş akademisyen ve uzmanın konuşmaları gerçekleştirilecektir. Taşkent’teki sempozyum konusu ise “Türk Dünyası’nın Ortak Kültür Mirası Alî Şîr Nevâî ve Eserleri”dir. Bu sempozyuma yine çalıştayda belirlenen Türkiye’den akademisyen ve uzman beş kişi konuşmacı olacaktır. Her iki sempozyumda gerçekleştirilecek konuşma ve sunulacak bildireler “Ankara’dan Taşkent’e Gönül Köprüsü: Alî Şîr Nevâî” isimli bir kitap şeklinde basılacaktır.

ALİ ŞİR NEVAİ VE ESERLERİ SERGİSİ

  1. Alî Şîr Nevâî  ve Eserleri konulu bir sergi açılacaktır. Bu sergide, Alî Şîr Nevâî ile alakalı resim, minyatür, yazma eser fotoğrafları vb. materyaller sergilenecektir. Bu serginin hem Ankara hem de Taşkent’te açılacaktır.

  2. Projede hazırlanması düşünülen kitapların tamamı konularına uygun özgün tasarımlarla dizayn edilip kuşe kağıda basılacaktır.

  3. Görünürlük materyallerinin tasarlanması, hazırlanması ve basımı gerçekleştirilecektir. Proje için planlanan internet sitesi de projenin başlangıç tarihinden itibaren hazırlanacak yayına hazır hale getirilecektir ve Türk lehçeleri, İngilizce ve Farsça yayınlanacaktır.

  4. Hazırlanan yayınlar kargo aracılığı ile başta üniversite kütüphaneleri olmak üzere her ilde belirlenecek olan pilot okul kütüphanelerine, halk kütüphanelerine ve millet kıraathanelerine gönderilecektir. Bununla birlikte uygun görülen diğer kamu kurum ve kuruluşlarına da kitaplar gönderilecektir.